(Bu yönerge 18.12.2025 tarihinde İHKMEYK Olağanüstü Genel Kurulu’nda kabul edilmiştir.)
İNFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ
EĞİTİM VE YETERLİK KURULU (İHKMEYK) YÖNERGESİ
İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Eğitim ve Yeterlik Kurulu (İHKMEYK), Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları (KLİMİK) Derneği’nin bilimsel açıdan özerk bir alt kuruluşu olarak; Türkiye’de İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlık eğitiminin niteliğini yükseltmek, eğitim birimleri arasında koordinasyon ve standardizasyonu sağlamak, ayrıca uzmanlık alanında hizmet kalitesini geliştirmek amacıyla 21 Eylül 2002 tarihinde kurulmuş, kâr amacı gütmeyen sivil bir kuruldur.
İHKMEYK, KLİMİK Derneği ile eşgüdüm içerisinde ve bilimsel özerklik temelinde faaliyet gösterir. Uzmanlık eğitimi programlarının geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesine yönelik standartlar belirler; yeterlik sınavları aracılığıyla belgelendirme yapar, uzmanlık eğitimi veren birimler için rehber bilgiler ve standartlar oluşturur. Eğitim birimlerini gönüllülük esasına dayalı ziyaretlerle değerlendirir, eksiklikleri saptar, giderilmesine yönelik öneriler geliştirir ve akreditasyon süreçlerini yürütür.
Yeterlik Kurulu çalışmaları Dernek bütçesinden finanse edilir.
Dernek Yönetim Kurulu’ndan bir üye Yeterlik Yürütme Kurulu’nda görev alır. Bu üye diğer görevlerinin yanı sıra Dernek Yönetim Kurulu ve Yeterlik Kurulu ilişkilerinde eşgüdümden sorumludur.
Bu kurulun çalışma ilkeleri, Tıpta Uzmanlık Tüzüğü, Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği, KLİMİK Derneği Tüzüğü ve Türk Tabipleri Birliği – Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu (TTB-UDEK) ve Türk Tabipleri Birliği – Tıpta Uzmanlık Yeterlik Kurulları Eşgüdüm Kurulu (TTB-TUYEK) yönergeleri ile uyumludur.
1- TANIMLAR
Bu yönergede yer alan:
Dernek: Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları (KLİMİK) Derneği’ni, Eğitim: İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlık eğitimini,
Eğitici: Uzmanlık eğitimi verilen kurumda, uzmanlık eğitimi vermeye yetkili olan infeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji uzmanını (üniversitelerde profesör, doçent, doktor öğretim üyesi ve öğretim görevlisi; Sağlık Bakanlığı’na bağlı eğitim hastanelerinde eğitim görevlisi ve baş asistan),
Uzmanlık: İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlık alanını ifade eder
2- AMAÇLAR
Yeterlik Kurulu’nun amaçları şunlardır:
2.1-İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlık eğitiminin ulusal standartlarını oluşturmak ve geliştirmek, aynı zamanda uzmanlık eğitimindeki yeterliğin ve eğitim birimlerinin akreditasyonunun temel ilkelerini oluşturmak.
2.2-Uzmanlık eğitimi süresince işlenmesi gereken kuramsal ve uygulamalı eğitim programının (kuramsal eğitim için çekirdek eğitim müfredatı ve uygulamalı eğitim için en az yapılması gerekenler) hazırlanmasını ve güncellenmesini sağlamak.
2.3-Uzmanlık öğrencisinin eğitim süresince Ulusal İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Eğitim Programı’nda tanımlanan hedeflere erişimini, izlemek ve değerlendirmek amacıyla “asistan karnesi” gibi eğitsel araçların oluşturulmasını ve geliştirilmesini sağlamak.
2.4- Uzmanlık eğitimi veren kurumlarda; hizmetin hacmi ve çeşitliliği, eğitici ve tıbbi personelin sayı ve yetkinliği, sağlık hizmeti ve eğitim açısından altyapının yeterliliği, sağlık hizmeti sunumunun düzenli ve sistematik işleyişi, eğitim ortamının uygunluğu, kuramsal ve uygulamalı eğitim programlarının yeterliliği ile araştırma olanakları konularında rehber bilgiler ve standartlar oluşturmak; bu kurumları gönüllülük esasına göre ziyaret ederek belirtilen ölçütler doğrultusunda akreditasyon açısından değerlendirmek ve uygun bulunan kliniklerin akreditasyonunu gerçekleştirmek.
2.5- Uzman hekimlerin mesleki bilgi ve uygulamalar açısından yeterliklerini sınamak. 2.6- Yeterlik belgesi vermek.
2.7-Eğiticilerin ve uzmanlık öğrencilerinin Sürekli Mesleksel Gelişim Programlarına katılımını özendirmek, izlemek ve yeniden belgelendirme çalışmaları yapmak.
2.8-Ulusal “yeterlik belgelendirmesi” ve “akreditasyon” standartlarının uluslararası düzeyde uygunluğunu sağlamak.
3- ÇALIŞMA İLKELERİ
3.1- Dernek tüzüğüne uygun olarak kurulan bir çalışma organıdır. 3.2- Derneğin bilimsel olarak özerk bir çalışma organıdır.
3.3- Harcamaları, Derneğin harcama esasları göz önüne alınarak Dernek bütçesinden karşılanır.
3.4- Dernek Genel Kurulu, Dernek Yönetim Kurulu’nu Yeterlik Kurulu’nun kurulması, çalışması ve finansmanı için görevlendirir ve denetler.
3.5- Yeterlik Kurulu’nun temel çalışma alanı, tamamen gönüllülük temelinde, uzmanların yeterlik belgelendirmesi / yeniden belgelendirmesi ve eğitim kurumlarının / birimlerinin / uzmanlık eğitimi programlarının akreditasyonunun sağlanmasıdır.
3.6-Yeterlik Kurulu tüm çalışmalarında kamu yararını gözetir ve toplum sağlığının geliştirilmesini ve iyileştirilmesini hedefler.
3.7- Yeterlik Kurulu tüm çalışmalarında (belgelendirme ve akreditasyon) standartların ve süreçlerin açıklık, eşitlik ve adalet ilkelerine dayanmasını sağlar.
4- KURUL VE KOMİSYONLAR
İHKMEYK aşağıdaki organlardan oluşur:
a. Yeterlik Genel Kurulu
b. Yeterlik Yürütme Kurulu
c. Akreditasyon Komisyonu
d. Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonu
e. Yeterlik Sınav Komisyonu
f. Eğitim Danışma Kurulu
g. Denetleme Kurulu
4.1- Yeterlik Genel Kurulu: İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji dalında yeterliğini almış her uzman Yeterlik Genel Kurulu’nun doğal üyesidir. Yeterlik Genel Kurulu’na katılabilmek için üyenin Dernek üyesi olması ve ödenti borcunun olmaması gereklidir.
4.1.1- Yeterlik Genel Kurulu’nun Görevleri:
4.1.1.1- Yeterlik Genel Kurulu, tercihen ulusal kongre sırasında, en az iki yılda bir kez toplanır ve Yeterlik Kurulu’nun ana karar organıdır.
4.1.1.2- Yeterlik Genel Kurulu’nun temel görevi Yeterlik Yürütme Kurulu’nu ve Denetleme Kurulu’nu 2 yıllık bir dönem için seçmektir.
4.1.1.3- Dönem bitiminde Yeterlik Yürütme Kurulu Çalışma Raporu ve Yeterlik Denetleme Kurulu Raporu’nu görüşür.
4.1.1.4- Gereği halinde yeni kurul ve komisyonların oluşturulmasını görüşür, karar alır ve seçer.
4.2- Yeterlik Yürütme Kurulu:
Yeterlik Genel Kurulu’nca 2 yıllık bir dönem için seçilen 8 asıl, 8 yedek üyeden oluşur. Bir üyeyi (9. üye) ise Dernek Yönetim Kurulu kendi arasından görevlendirir ve Yeterlik Yürütme Kurulu’nda Dernek Yönetim Kurulundan sadece bu üye yer alabilir.
Seçilebilmek için adayın seçim mahallinde bulunması gerekir.
Bu kurulda görev alacak kişiler uzmanlık eğitimi veren kurumlarda en az 5 yıldır eğitici kadrosunda fiilen görev yapıyor olmalıdırlar.
Yeterlik Yürütme Kurulu kendi arasından bir başkan, bir başkan yardımcısı ve bir sekreter seçer.
Mazeretini yazılı olarak bildirmeksizin ardı ardına iki toplantıya katılmayan üyenin üyeliği düşer ve yerine seçimde belirlenen sıraya ve eksilen sayıya göre yedek üyeler göreve çağırılır.
Yürütme Kurulu’na seçilecek üyelerin, yetkili bir kurum tarafından verilmiş ‘eğitici gelişim eğitimi’ ve ‘ölçme değerlendirme eğitimi’ belgelerine sahip olmaları esastır. Belgesi bulunmayan üyeler, komisyona seçilmelerini takiben en geç dört ay içinde yetkili bir kurumdan bu eğitimleri almakla yükümlüdür
4.2.1- Yeterlik Yürütme Kurulu’nun görevleri:
4.2.1.1- Yeterlik Yürütme Kurulu, KLİMİK Derneği Yönetim Kurulu ile eşgüdüm içerisinde çalışır.
4.2.1.2-Yeterlik Yürütme Kurulu, Akreditasyon Komisyonu, Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonu ve Yeterlik Sınav Komisyonu üyelerini seçer.
4.2.1.3-TTB-TUYEK Genel Kurulunda Yeterlik Kurulu’nu temsil etmek üzere Yeterlik Kurulu Başkanı ve bir temsilcisini görevlendirir.
4.2.1.4- Gerekli çalışmaları yürütebilmek için Yeterlik Yürütme Kurulu yılda en az altı kez toplanır. Toplantılar yüz yüze ve/veya çevrim içi yapılabilir.
4.2.1.5- Yeterlik kurul ve komisyonlarının çalışmalarını sağlar, izler ve işlevlerini düzenler. Yeterlik kurul ve komisyonlarının öneri ve raporlarını değerlendirir ve karar alır.
4.2.1.6- Yeterlik Genel Kurulu toplantılarına gündem hazırlar, Genel Kurulu toplar ve çalışma raporunu sunar.
4.2.1.7- Uzmanlık dalı ile ilgili eğitim ve uzmanlık alanı konusunda üst kurumlarca talep edilen bilgileri hazırlar, karar alır ve Dernek Yönetim Kurulu’na sunar.
4.2.1.8- Yeterlik ve akreditasyon ile ilgili ileriye yönelik çalışmalar yapar ve yapılanmayı sağlar.
4.2.1.9- Yeterlik sınavının tarihini belirler ve sınav tarihinden en az dört ay önce duyurur. Sınav ücreti alınacak ise, tutarı duyuruda belirtilir.
4.2.1.10- Yeterlik sınavına girmek üzere başvuran adayların başvurularını Yeterlik Sınav Komisyonu ile değerlendirir ve uygun olanların sınava alınmasını sağlar, sınav listelerini onaylar.
4.2.1.11- Yeterlik sınav sonuçlarını duyurur ve belgeleri onaylar.
4.2.1.12- Akreditasyon Komisyonu’nun önerdiği Ziyaret Kurulu’nu değerlendirir; Akreditasyon Komisyonu raporlarını esas alarak gönüllü eğitim kurumlarının/birimlerinin akreditasyonunu gerçekleştirir. Belirlenen standartlara ulaşamamış kurumlar/birimler için öneriler geliştirir, bunların gelişimini izler ve süreç hakkında Dernek Yönetim Kurulu ile TTB – UDEK / TUYEK’e bilgi verir.
4.2.1.13-Yeterlik Yürütme Kurulu, Genel Kurul toplantısı sonrası seçilen kurul ve komisyon üyelerinin iletişim bilgilerini TTB – UDEK / TUYEK’e bildirir.
4.2.1.14- Yılda en az 1 defa sınav tarihlerini ve varsa kurum ziyaret programlarını TTB- UDEK / TUYEK’e bildirir.
4.2.1.15- İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlarını TTB – UDEK / TUYEK ve ilgili diğer kurumlarda temsil eder.
4.2.1.16- Yeterlik Genel Kurulu’na karşı sorumludur.
4.2.1.17- Yeterlik Yürütme Kurulu’nda kararlar oy çokluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın oyu esas alınır.
4.2.1.18- Yürütme Kurulu üyeleri ardı ardına 3 dönemden fazla görev alamazlar. 4.2.1.19- İHKMEYK logosunun şekli, renkleri ve kullanım esaslarını belirler.
4.3- Akreditasyon Komisyonu:
Yeterlik belgesi olan, uzmanlık eğitimi veren kurumlarda en az 10 yıldır eğitici kadrosunda fiilen görev yapan üyeler arasından Yürütme Kurulu’nca seçilen 5 üyeden oluşur.
Bu üyelerin görev süresi 2 yıl olup üyeler en fazla üst üste 3 dönem (6 yıl) görev yapar. Akreditasyon Komisyonu kendi arasında bir başkan ve bir sekreter seçer.
Mazeretini yazılı olarak bildirmeden ardı ardına iki kez toplantıya katılmayan üyenin üyeliği düşer ve Yürütme Kurulu yerine yeni bir üye belirler.
Yürütme Kurulu, eşgüdümün sağlanması amacıyla kendi üyeleri arasından bir gözlemciyi Akreditasyon Komisyonu’nda görevlendirir.
Komisyona seçilecek üyelerin, “eğitici gelişim eğitimi” ve “ölçme değerlendirme eğitimi” belgesine sahip olmaları esastır. Belgesi bulunmayan üyeler, komisyona seçilmelerini takiben en geç dört ay içerisinde bu eğitimleri almakla yükümlüdür.
4.3.1- Akreditasyon Komisyonu’nun görevleri:
4.3.1.1- Yeterlik Yürütme Kurulu ve Yeterlik Genel Kurulu tarafından onaylanan Ulusal İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Eğitim Programı’nın tüm eğitim birimlerinde uygulanması ve sürekli geliştirilmesini sağlamak amacıyla, eğitim veren birimlerin gönüllülüğüne dayanan ve ziyaret programlarının ana ilkeleri çerçevesinde yürütülen bir akreditasyon mekanizması kurar. Bu kapsamda, aşağıda belirtilen konularda akreditasyon için rehber bilgiler, değerlendirme formları, anketler ve standartlar oluşturur:
a. Yeterlik Kurulu tarafından önerilen eğitim programı ile uyumlu bir programın bulunup bulunmadığı; programın amaç ve hedeflerinin açıkça tanımlanmış ve ölçülebilir olması, bilgi–beceri–tutum ve davranış hedeflerinin uzmanlık alanına uygun şekilde yapılandırılması, uzmanlık öğrencisinin kazanımlarının beklenen düzeyde olup olmadığı ve programın düzenli biçimde uygulanıp uygulanmadığı.
b. Sağlık hizmeti ve eğitim açısından altyapının yeterliliği ve uygunluğu. c. Eğitici ve tıbbi personelin sayısı ile yetkinliğinin yeterliliği.
d. Hizmetin hacmi ve çeşitliliği ile sağlık hizmeti sunumunun düzenli ve sistemli yürütülüp yürütülmediği.
e. Eğitim ortamının uygunluğu (görev tanımlarının belirginliği, hizmet–eğitim dengesinin sağlanması vb.).
f.Araştırma olanaklarının bulunup bulunmadığı ve eğitim alanların bu etkinliklere yeterince katılıp katılmadığı.
4.3.1.2- Ziyaret Kurulu’nu oluşturarak ve yukarıda yazılı standartlar çerçevesinde eğitim birimlerini ziyaret ederek değerlendirmeler yapar, eksiklikleri belirler ve giderilmesi için öneriler geliştirir.
4.3.1.3-Eğitim ve uygulama etkinliklerinin ayrıntılı ve zamanında kaydedilip kaydedilmediğini denetler ve akreditasyon raporunda belirtir. Asistan karneleri ve/veya portfolyoları yoluyla süreç içinde uygulanan becerileri nicelik ve nitelik olarak izler ve Akreditasyon Raporu’nda değerlendirir.
4.3.1.4- Uzmanlık öğrencilerinin eğitim sürecinde ve uzmanlık eğitimi sonunda bilgi, tutum, beceri ve performanslarını ölçmek ve değerlendirmek amacıyla yapılan tüm yazılı, sözlü ve uygulamalı sınavlar ile süreç içindeki eğitici gözlemi, kanaati ve değerlendirmelerini; ayrıca asistan karneleri gibi süreç değerlendirme araçlarını denetler. Bu değerlendirmeler doğrultusunda eğitim süreçlerinin düzenlenmesi ve organizasyonunda Yeterlik Sınav Komisyonu ile eşgüdüm içinde çalışır ve Yeterlik Yürütme Kurulu’na bilgi verir.
4.3.1.5- Eğitim kurumlarının / birimlerinin akreditasyonunu sağlamak üzere her bir ziyaret sonrası Yeterlik Yürütme Kurulu’na yukarıda belirtilen başlıkları da içeren bir Akreditasyon Raporu verir.
4.3.1.6- Uzmanlık eğitimi verilen kliniklerin akreditasyon süreçlerinin yönetimine ilişkin ayrıntılar, bu yönerge hükümlerine dayanılarak ve onlarla uyumlu olacak şekilde İHKMEYK Akreditasyon Komisyonu tarafından hazırlanan ve Yürütme Kurulu tarafından onaylanan “Kurum Akreditasyonu Başvuru ve Değerlendirme Esasları Rehberi” ile düzenlenir. Bu rehber, KLİMİK Derneği’nin resmî internet sitesinde yayımlanır ve akreditasyon süreçlerine ilişkin duyurular ile tüm uygulamalarda yönerge hükümleriyle birlikte esas alınır.
4.4- Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonu (EPGK):
Yeterlik Yürütme Kurulu’nun seçeceği, yeterlik belgesi olan, uzmanlık eğitimi veren kurumlarda en az 5 yıldır eğitici kadrosunda fiilen görev yapan 5 üyeden oluşur.
Gereklilik hâlinde, aşağıdaki niteliklerden en az birini taşıyan uzmanlar da Komisyona üye olarak seçilebilir;
• Yeterlik belgesine sahip olan ve uzmanlık eğitimi verilen bir kurumda geçmişte en az 5 yıl süreyle eğitici kadrosunda fiilen görev yapmış, ayrıca en az 5 dönem mezun vermiş tıp fakültesi/fakültelerinde son 5 yıldır kesintisiz olarak doçent veya profesör unvanıyla görev yapan uzmanlar.
• Yeterlik belgesine sahip olan ve uzmanlık eğitimi verilen bir kurumda geçmişte en az 10 yıl süreyle eğitici kadrosunda fiilen görev yapmış, ayrıca en az 5 dönem mezun vermiş tıp fakültesi/fakültelerinde doçent veya profesör unvanıyla görev yapan uzmanlar.
KLİMİK Derneği Asistan Genç Uzman Hekim (AGUH) Komisyonu, EPGK ile eşgüdümün sağlanması amacıyla kendi üyeleri arasından yeterlik belgesine sahip bir temsilci belirleyerek Yürütme Kurulu’na bildirir. AGUH temsilcisi için “en az 5 yıldır eğitici kadrosunda olma” kriteri uygulanmaz. Belirlenen temsilci, Yürütme Kurulu’nun onayıyla EPGK Komisyonu’nda AGUH temsilcisi üye olarak görevlendirilir.
Yürütme Kurulu, eşgüdümün sağlanması amacıyla kendi üyeleri arasından bir gözlemciyi EPGK’da görevlendirir.
Bu komisyona üyeler 2 yılda bir üst üste en fazla 3 dönem için seçilir. Mazeretini yazılı olarak bildirmeden ardı ardına iki kez toplantıya katılmayan üyenin üyeliği düşer. Yeterlik Yürütme Kurulu yeni üye atamasını gerçekleştirir.
Komisyona seçilecek üyelerin, “eğitici gelişim eğitimi” belgesine sahip olmaları esastır. Belgesi bulunmayan üyeler, komisyona seçilmelerini takiben en geç dört ay içerisinde eğitici gelişim eğitimi almakla yükümlüdür.
4.4.1- Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonu’nun görevleri:
4.4.1.1- Temel hedefi “toplum sağlığını geliştirmek/iyileştirmek” olan Ulusal İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Eğitim Programı’nı, aşağıdaki maddelerde belirtilen alt başlıkları kapsayacak şekilde belirler ve programın eğitim kurumlarında uygulanabilmesi için Yeterlik Yürütme Kurulu’na önerilerde bulunur.
a. Eğitim programının hedefleri ve gerekçeleri (genel ve özel hedefler ile bilgi, beceri ve tutum kazanımları).
b. Eğitim programının uygulama yöntemi (eğitim süresi, rotasyonlar, eğiticiler ve ilgili kurul yapıları).
c. Eğitim programının sınama yöntemi (ara sınavlar, uzmanlık sınavları, yazılı ve sözlü sınav türleri, sınav şekilleri ve yeterlik ölçütleri).
d. Eğitim programının, eğitim verilen kurumlarda değerlendirilme yöntemi (geribildirim mekanizmaları, müfredat analizi ve süreç değerlendirmesi).
4.4.1.2-Gerekli rotasyonları, rotasyon hedeflerini, rotasyon eğitim programlarını ve rotasyon değerlendirme yöntemlerini belirler, öneriler getirir.
4.4.1.3- Eğiticilerin eğitimi konusunda çalışmalar yapar, çalıştaylar düzenler, öneriler getirir.
4.4.1.4-Asistan karneleri ve/veya portfolyolarının hazırlanma ve uygulanması konularında öneriler getirir ve standartları saptar.
4.4.1.5-Gerektiği takdirde Yeterlik Yürütme Kurulu’na danışarak eğitimle ilgili diğer faaliyetler için alt gruplar oluşturabilir.
4.4.1.6-Yılda en az altı kez ve gerektiğinde Yeterlik Yürütme Kurulu’nun çağrısı ile toplanarak hazırladıkları raporu Yeterlik Yürütme Kurulu’na sunar.
4.4.1.7- Yeterlik Yürütme Kurulu’na karşı sorumludur.
4.5- Yeterlik Sınav Komisyonu:
Yeterlik Yürütme Kurulu’nun seçeceği, yeterlik belgesi olan, uzmanlık eğitimi veren kurumlarda en az 5 yıldır eğitici kadrosunda fiilen görev yapan 5 üyeden oluşur.
Gereklilik hâlinde, aşağıdaki niteliklerden en az birini taşıyan uzmanlar da Komisyona üye olarak seçilebilir:
- Yeterlik belgesine sahip olan ve uzmanlık eğitimi verilen bir kurumda geçmişte en az 5 yıl süreyle eğitici kadrosunda fiilen görev yapmış, ayrıca en az 5 dönem mezun vermiş tıp fakültesi/fakültelerinde son 5 yıldır kesintisiz olarak doçent veya profesör unvanıyla görev yapan uzmanlar.
- Yeterlik belgesine sahip olan ve uzmanlık eğitimi verilen bir kurumda geçmişte en az 10 yıl süreyle eğitici kadrosunda fiilen görev yapmış, ayrıca en az 5 dönem mezun vermiş tıp fakültesi/fakültelerinde doçent veya profesör unvanıyla görev yapan uzmanlar.
Bu üyeler 2 yıl için seçilir ve 3 dönemden fazla görev yapamazlar. Yılda en az 2 kez toplanarak yıllık değerlendirmeleri içeren raporları Yeterlik Yürütme Kurulu’na sunar.
Yürütme Kurulu, eşgüdümün sağlanması amacıyla kendi üyeleri arasından bir gözlemciyi Yeterlik Sınav Komisyonu’nda görevlendirir.
Komisyona seçilecek üyelerin, “ölçme ve değerlendirme eğitimi” belgesine sahip olmaları esastır. Belgesi bulunmayan üyeler, komisyona seçilmelerini takiben en geç dört ay içerisinde ölçme ve değerlendirme eğitimi almakla yükümlüdür.
4.5.1- Yeterlik Sınav Komisyonu’nun görevleri:
4.5.1.1-Yeterlik Sınav Komisyonu, görevlerini Yeterlik Yürütme Kurulu, Akreditasyon Komisyonu ve Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonu ile iş birliği içerisinde yürütür.
4.5.1.2- Yeterlik sınavlarının yapılacağı tarihleri, sınav yöntemlerini ve sınav ortamlarını belirler; sınavın organizasyonunu gerçekleştirir, sınav jürisini oluşturur ve gerekli malzemeyi temin eder.
4.5.1.3- Yeterlik sınavına girmek üzere başvuran adayların başvurularını değerlendirir ve Yeterlik Yürütme Kurulu’ndan görüş alarak sınav listelerini hazırlar.
4.5.1.4- Yeterlik sınavlarının geçerlilik ve güvenirliğini en üst düzeye çıkarmak; İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlık alanında toplumun en nitelikli sağlık hizmetini almasını sağlamak ve bu doğrultuda hem uzmanlık eğitimi sürecine hem de uzmanlık sonrası hekimlerin öğrenme ve sürekli mesleki gelişim süreçlerine yön vermek amacıyla, aşağıda belirtilen maddelere uygun olarak yeterlik sınavlarını yapılandırır ve denetimini sağlar:
a. Sınavların,İnfeksiyonHastalıklarıveKlinikMikrobiyolojiuzmanlıkalanınıngerektirdiği tüm yetkinlikleri (bilgi, beceri ve tutum) ve Ulusal İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Eğitim Programı’nda tanımlanan hedefleri kapsamasını sağlamak, ölçme hedeflerini oluşturmak ve bunlar hakkında adayları önceden bilgilendirmek.
- Sınav içeriği ölçülebilir davranışlar olarak açıkça tanımlanmış olan uzmanlık alanındaki hedeflere (bilgi, beceri ve tutum) yönelik olmalıdır.
- Sınav içeriği, uzmanlık alanında tanımlanmış öğrenme hedeflerini karşılamalıdır.
- Konular ve kavramlar önemleri oranında yer almalı, sorular dengeli bir biçimde dağıtılmalıdır.
- Bilgi ölçen sınavlarda sorular öğrenme sürecinde bilginin anımsanmasından üst düzey zihinsel etkinliklere doğru değişik düzeylerde hazırlanmalı, veri yorumu veya problem çözme sorularına ağırlık verilmelidir.
- Beceri sınavlarında alandaki tipik ve kritik hedefler yer almalıdır.
b. Hazırlanan yeterlik sınavlarının (yazılı/çoktan seçmeli sınavlar, yapılandırılmış sözlü sınavlar, nesnel yapılandırılmış klinik sınavlar vb.) uygun yöntem ve araçlar kullanılarak; sistematik ve rastlantısal hatalardan (hedeflerin ortam ve yöntemlerle uyumsuzluğu, gözlem ve gözlemci farklılıkları vb.) ve ölçme süreçlerine ilişkin sorunlardan arındırılmış olmasını sağlamak.
c. Her bir yeterlik sınavı için, yeterlik belgesi verilecek adayın sınavda sağlaması gereken asgari başarım düzeyini belirlemek ve bu düzey hakkında adayları önceden bilgilendirmek.
d. Yeterlik sınavlarını, yapılan hazırlıklara ve önceden yapılmış duyurulara uygun olarak gerçekleştirmek.
e. Yeterlik sınavı sonrasında adayların sınav başarımlarını belirlemek, bunları önceden tanımlanmış asgari başarım düzeyi ile karşılaştırarak karar vermek ve yeterlik belgelerinin düzenlenmesi için sonuçları Yeterlik Yürütme Kurulu’na iletmek.
4.5.1.5- Sözlü ve uygulamalı sınavlarda (nesnel yapılandırılmış klinik sınav vb.) görev alacak sınav görevlilerini, en az 5 yıldır eğitici kadrosunda fiilen görev yapan kişiler arasından belirler ve Yeterlik Yürütme Kurulu’na önerir.
4.5.1.6- Gerektiğinde eğitim içi sınavların hazırlanmasını ve yapılmasını sağlar.
4.5.1.7-Teorik sınavlarda kullanılacak soruların hazırlanması amacıyla Eğitim Programlarını Geliştirme Komisyonu ile eşgüdüm içinde çalışır, soru bankasının geliştirilmesini sağlar ve soru kitapçıklarını düzenler.
4.5.1.8- Uygulanan her sınav için; sınavın geçerlilik ve güvenirlik kanıtlarını, sınav–soru– madde analizlerini, sınava giren adayların performanslarını ve sınav sürecine ilişkin değerlendirmeleri içeren bir rapor hazırlar ve önerileriyle birlikte Yeterlik Yürütme Kurulu’na sunar.
4.5.1.9- Yeterlik Yürütme Kurulu’na karşı sorumludur.
4.6- Eğitim Danışma Kurulu:
Üniversitelerin Tıp Fakültelerinde uzmanlık alanında eğitim veren her birimin anabilim dalı başkanı (birim eğitim sorumlusu) ve Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastanelerindeki eğitim birimlerindeki birim eğitim sorumlusu olan eğiticilerden oluşur.
4.6.1- Eğitim Danışma Kurulunun görevleri:
4.6.1.1- Yeterlik Yürütme Kurulu’na gerektiğinde görüş verir.
4.6.1.2- Kurul ve komisyonların aldığı kararların uzmanlık eğitimi sürecinde birimlerde uygulanmasını sağlar.
4.6.1.3- Uygulamada doğan sorunlar hakkında geri bildirim verir ve bu sorunların çözümü için projeler önerir.
4.6.1.4-Yeterlik Yürütme Kurulu’nun gereksinimleri doğrultusunda, Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Kongresi sırasında veya çevrim içi olarak toplanır.
4.7- Denetleme Kurulu:
Eğitim kurumlarında 10 yıl eğitici konumunda çalışmış olan adaylar arasından Genel Kurul’ca seçilen 3 asıl ve 3 yedek üyeden oluşur.
Denetleme Kurulu üyeleri 2 yıllık bir dönem için seçilirler ve art arda en çok 3 dönem görev alabilirler.
Kurulun üye sayısında eksilme olduğunda seçimde belirlenen sıraya göre, eksilen sayıda yedek üye göreve çağrılır.
4.7.1- Denetleme Kurulu’nun görevleri:
a) Yürütme Kurulu’nun ve komisyonların çalışmalarını ve raporlarını dönem sonunda denetlemek.
b) Genel Kurul’a denetleme raporu sunmak.
5- UZMANLIK ALANI VE EĞİTİMİ
5.1- Uzmanlık Alanı: Tıpta Uzmanlık Tüzüğü’nde tanımlanan İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ana dalını kapsar.
5.2- Uzmanlık Eğitimi:Tıpta Uzmanlık Tüzüğü’nde İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji ana dalı için belirlenmiş olan eğitim süreleri, öngörülen rotasyonlar ve süreleri geçerlidir.
6- EĞİTİMİN BELGELENDİRİLMESİ
6.1- Genel İlkeler ve Ölçütler: Ana dal uzmanlığı eğitimi vermekle yetkili eğitim kurumlarında yasal süreyi tamamlayan uzman adayı, Tıpta Uzmanlık Tüzüğü’nde belirtilen değerlendirmelerden sonra uzmanlık belgesi alır. Adayın yeterlik sınavlarına girebilmesi için başvurusunda aşağıdaki ölçütleri yerine getirmesi ve belgelendirmesi gerekmektedir:
6.2- Tıpta Uzmanlık Tüzüğü’ne uygun olarak alınmış uzmanlık belgesine sahip olunması.
6.3- Uzmanlık eğitimin son yılı (5. yıl) içinde olan ve yeterlik sınavının teorik kısmına girmek isteyen araştırma görevlisi; eğitim aldığı kurumda düzenlenmiş, asistanlığın kaçıncı yılında olduğunu gösteren resmî belge sunmalıdır.
7- YETERLİK SINAVLARI
7.1-Eğitimini Madde 6’daki ölçütlere uygun olarak belgeleyen her uzman yeterlik sınavlarına katılma hakkına sahiptir.
Teorik sınavda başarılı olan uzman, teorik sınav tarihinden itibaren en geç 2 yıl içinde uygulama sınavına girmekle yükümlüdür. Bu süre içerisinde uygulama sınavına katılmayan adayların teorik sınav geçerliliği sona erer ve uygulama sınavına girebilmek için yeniden teorik sınava başvurup başarılı olmaları gerekir.
Son yıl asistanları yeterlik sınavlarının ilk aşaması olan teorik sınava katılabilirler. Bu sınavda başarılı olan asistanların yeterlik belgesine hak kazanabilmesi için 3 yıl içinde ikinci aşama olan uygulama sınavına girmesi ve bu sınavda da başarılı olması gerekir. Uygulama sınavlarına girebilmek ve yeterlik belgesi almak için uzman olmak gerekir.
Yeterlik sınavlarının kapsamı, uygulanma biçimi, ölçme–değerlendirme esasları ve süreç yönetimine ilişkin ayrıntılar, bu yönerge hükümlerine dayanılarak ve onlarla uyumlu olacak şekilde İHKMEYK Sınav Komisyonu tarafından hazırlanan ve Yürütme Kurulu tarafından onaylanan Yeterlik Sınavı Uygulama Rehberi ile düzenlenir. Bu rehber, KLİMİK Derneği’nin resmî internet sitesinde yayımlanır ve sınava ilişkin duyurular ile tüm uygulamalarda yönerge hükümleriyle birlikte esas alınır.
7.2- Yeterlik Sınavı Duyurusu: Yeterlik sınavı, sınav tarihinden en az dört ay önce KLİMİK Derneği’nin iletişim kanallarında ilan edilir. Duyuruda; sınavın tarihi, yeri, başvuru koşulları, sınavın kapsam ve niteliği, başarılı sayılma kriterleri ve diğer açıklayıcı bilgilere yer verilir.
7.2.1- Sınav tarihinden en az bir ay önce, “TUYEK Gözlemci Üye” görevlendirilmesi amacıyla TTB-TUYEK’e resmi bildirim yapılır.
7.3- Teorik Sınav: Bilgi alanında ölçmeye yönelik olarak yapılacak bu sınav yılda en az bir kez yapılır. Bu sınava İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji dalında uzmanlığını almış ve Madde 6’daki şartları yerine getirmiş ve Yeterlik Sınav Komisyonu’nun belirlediği koşulları yerine getiren her aday ve son yıl asistanları katılabilirler. Sınav sonuçları yalnızca sınava katılan adaya bildirilir.
TTB-UDEK-TUYEK Yürütme Kurulu’na sınav sonuçları hakkında (katılan kişi sayısı, başarı oranı vb. gibi) bilgi verilir.
Sınavı geçenler ikinci aşama olan uygulama sınavına girmeye hak kazanırlar. Sınavın şekli ve kapsamı Yeterlik Sınav Komisyonu tarafından belirlenir.
7.4- Uygulama Sınavı: Sınav komisyonu tarafından; adayın klinik / laboratuvar uygulama ve hasta yönetimi becerilerini ve tutumunu ölçecek şekilde yılda en az bir kez yapılır. Bu sınava teorik sınavda başarılı olan adaylar katılabilir. Sınavın nesnel ve yapılandırılmış olması gerekir. Sınav sonuçları yalnızca sınava katılan adaya bildirilir. Ayrıca TTB-UDEK- TUYEK Yürütme Kuruluna sınav sonuçları hakkında (katılan kişi sayısı, başarı oranı vb. gibi) bilgi verilir.
7.5- Yeterliğin Belgelendirilmesi: Yeterlik sınavında başarılı olan uzmanların bilgileri TTB-TUYEK’e bildirilir. Başarılı olanlara TTB-TUYEK tarafından tanımlanan standartlara uygun olarak hazırlanmış “Yeterlik Belgesi” verilir. Bu belgenin geçerliliği 5 (beş) yıldır ve beş yılın sonunda uygulanmaya geçilmişse “yeniden belgelendirme” sürecine dahil olunması özendirilir. Yeniden belgelendirme süreci başlayana dek ilk belgelendirme geçerlidir.
7.6- Yeniden Belgelendirme (Resertifikasyon): Yeniden belgelendirme süreci tamamıyla gönüllülük çerçevesinde yürütülür. Yeterlik belgesinin geçerlilik süresi (5 yıl) dolan uzmanlar yeniden belgelendirme sürecine dahil olmaya davet edilir ve aşağıdaki ölçütlerden herhangi birini sağladıkları takdirde yeniden yeterlik belgesi verilir. Yeniden belgelendirme süreci, kuralları ve asgari kriterler ayrı bir yönerge (Resertifikasyon Yönergesi) ile belirlenir.
7.6.1- Yeniden yeterlik sınavına (teorik ve uygulamalı) girip başarılı olmak.
7.6.2- Teorik sınava girip başarılı olmak ve teorik sınav tarihinden önceki 5 yıllık süre içerisinde katıldığı Sürekli Tıp Eğitimi (STE) ve Sürekli Mesleki Gelişim (SMG) etkinliklerinden en az 100 kredi puanı elde etmiş olmak ve bu etkinliklere katıldığını belgelendirmek
7.6.3- Resertifikasyon başvurusunun yapıldığı tarihinden önceki 5 yıllık süre içerisinde, katıldığı STE/SMG etkinliklerinden en az 150 kredi puan almış olmak ve bu etkinliklere katıldığını belgelendirmek
7.7- Geçici Madde: Yeterlik belgesinin yeterlik sınavında başarılı olanlara verilmesi esastır. Ancak 2026 yılında açılan başvuru dönemleri ile sınırlı olmak üzere; yeterlik belgesi olmayan ve uzmanlık eğitimi verilen Üniversite veya Eğitim hastanelerinin eğitici kadrosunda 10 yıldır fiilen çalışanlara başvurmaları halinde yeterlik belgesi verilir. Bu belgenin geçerlilik süresi 5 yıldır. Beş yıl sonunda yeniden belgelendirme için bir üst maddedeki (madde 7.6) kurallar geçerlidir.
7.8- Geçici madde: 26.03.2015 tarihli yönerge maddelerine uygun olarak düzenlenmiş ve 10 yıl geçerlilik süreli yeterlik belgesine sahip olan uzmanlar, kazanılmış hakları saklı kalmak kaydıyla; belge veriliş tarihinden itibaren 5 (beş) yıl veya daha uzun süre geçmişse,
Madde 7.6’da tanımlanan yeniden belgelendirme sürecine katılmaları yönünde teşvik edilir.
8- YÜRÜRLÜK
8.1- Bu yönerge 18 Aralık 2025 tarihinde İHKMEYK Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı’nda onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
9- YÜRÜTME
9.1- Bu yönergeyi Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları (KLİMİK) Derneği İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Eğitim ve Yeterlik Kurulu (İHKMEYK) Yürütme Kurulu yürütür.
10- ÖZEL DURUMLAR
10.1- Yabancı bir ülkede İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlığını almış olan adaylardan “Yabancı Sağlık Meslek Mensuplarının Türkiye’de Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışma Usul Ve Esaslarına Dair Yönetmelik” kapsamında Türkiye’de çalışma izni olanlar ile Türkiye’deki veya Dünya Tıp Eğitimi Federasyonu (WFME) veya Avrupa Tıp Fakülteleri Birliği (AMSE) üyesi bir tıp fakültesinden mezun olmaları durumunda İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanlığı yeterlik sınavına girebilirler.
10.2. Bu adayların Yeterlik Sınavına girmeleri hakkındaki kararı, belgelerini inceledikten sonra Yeterlik Sınav Komisyonu’nun raporuna istinaden Yeterlik Yürütme Kurulu verir. Bu kapsamdaki adayların başvuru sırasında; tıp fakültesi diplomasını, uzmanlık belgesini, varsa Türkiye’de çalışma izni belgesini sunmaları gerekir.
Tablo 1: Yönergenin önceki sürümleri ve tarihleri.
| Tarih | Önceki sürümler |
| 21 Eylül 2002 | İHKMEYK ilk genel kurul yapıldı ve yönerge kabul edildi. |
| 22 Ekim 2008 | İHKMEYK 5. Olağan Genel Kurul Toplantısı’nda kabul edildi. |
| 14 Mart 2013 | İHKMEYK 8. Olağan Genel Kurul Toplantısı’nda değişiklik yapıldı. |
| 26 Mart 2015 | İHKMEYK 9. Olağan Genel Kurul Toplantısı’nda değişiklik yapıldı. |
| 18 Aralık 2025 | İHKMEYK Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı’nda değişiklik yapıldı. |