25 Şubat 2026
The BMJ dergisinde yayımlanan geniş çaplı bir araştırmanın bulguları, HPV aşılamasından 18 yıl sonrasına kadar koruyuculuğun azaldığına dair bir işaret olmadığını gösteriyor.
The BMJ‘de yayımlanan ve İsveç’te yürütülen bir araştırmaya göre, insan papilloma virusuna (HPV) karşı yapılan aşılama, invazif rahim ağzı kanseri riskinde önemli ölçüde azalmayla ilişkilidir. Araştırma ayrıca, aşıdan sonra 18 yıla kadar koruyuculuğun zayıfladığına dair herhangi bir bulgu olmadığını ortaya koydu.
HPV, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar içinde en yaygın olanlardan biridir. Birçok ülke, kız çocuklarını rahim ağzı kanseri ve HPV ile ilişkili diğer kanserlere karşı korumak için aşılama programları uygulamaktadır.
Ancak HPV ile ilgili hastalıklara karşı aşının uzun vadeli koruyuculuğuna ilişkin kanıtlar sınırlıdır. Ayrıca, bağışıklığın zamanla azalması söz konusuysa bunun aşılama yaşına göre nasıl farklılık göstereceği de belirsizdir.
Bu bilgi boşluklarını gidermek amacıyla İsveç’teki araştırmacılar, ülke çapındaki kayıtları kullanarak dört valanlı HPV aşısı uygulandıktan sonra invazif rahim ağzı kanseri riskini 18 yıllık bir takip süresi boyunca (1 Ocak 2006-31 Aralık 2023) değerlendirdi.
Araştırmacılar ayrıca, aşılama sonrasında geçen süreye göre riskteki azalmayı ve İsveç’te HPV aşılama programlarının uygulanmaya başlamasından bu yana invazif rahim ağzı kanseri vakalarında nüfus düzeyinde meydana gelen değişiklikleri de inceledi.
Bulgular, 2006-2023 yılları arasında İsveç’te yaşayan, 1985-2001 yılları arasında doğmuş ve 2006 yılında takip başlangıcında daha önce HPV aşısı olmamış veya invazif rahim ağzı kanser tanısı almamış 926 362 kız çocuğu ve kadının verilerine dayanmaktadır.
Katılımcılar en fazla 38 yaşına kadar takip edilmiş, 17 yaşından önce aşılananlar ise en fazla 34 yaşına kadar takip edilmiştir.
Analizde yaş, ikamet edilen il, annenin doğum ülkesi, yüksek dereceli servikal lezyon ve rahim ağzı dışı kanser öyküsü ile ebeveynlerin eğitim ve gelir düzeyi gibi sonuçları etkileyebilecek çeşitli faktörler de dikkate alınmıştır.
İzlem süresi boyunca katılımcıların 365 502’si (%40) dört valanlı HPV aşısının en az bir dozunu aldı. Bu süreçte toplam 930 invazif rahim ağzı kanseri vakası saptandı (97’si aşılı, 833’ü aşısız kişilerde).
17 yaşından önce aşılanan bireylerde, aşılanmamış grupla karşılaştırıldığında rahim ağzı kanseri riski belirgin biçimde (%79) daha düşüktü. Aşıdan sonra 13–15 yıl boyunca koruyuculuğun sürdüğü ve riskin %77 daha düşük olduğu görüldü.
17 yaş ve sonrasında aşılanan bireylerde ise invazif rahim ağzı kanseri riski aşılanmamış grupla karşılaştırıldığında %37 daha düşüktü. Aşıdan 10–12 yıl sonra riskte %46’lık, 13–15 yıl sonra ise %77’lik bir azalma saptandı.
Sonuçlar ayrıca zaman içinde nüfus düzeyinde rahim ağzı kanseri vakalarında bir azalma olduğunu da gösteriyor.