Zoonotik infeksiyonlar, günümüzde bilinen infeksiyon hastalıklarının önemli bir bölümünü oluşturmakta; ortaya çıkan yeni ve yeniden önem kazanan infeksiyonların büyük çoğunluğu ise hayvan kaynaklı etkenlerle ilişkilendirilmektedir. Küreselleşme, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilikteki değişimler, doğal yaşam alanlarının bozulması, uluslararası seyahatlerin artması ve vektör ekolojisindeki değişiklikler, zoonotik patojenlerin yayılımını hızlandırmakta ve yeni epidemiyolojik dinamikler oluşturmaktadır.
6 Temmuz Dünya Zoonotik İnfeksiyonlar Günü, zoonotik infeksiyonların küresel halk sağlığı açısından önemine dikkat çekmek ve insan, hayvan ve çevre sağlığının ayrılmaz bir bütün olduğunu vurgulamak amacıyla anılmaktadır. Bu tarihin seçilme nedeni, 6 Temmuz 1885’te Louis Pasteur’ün kuduz aşısını ilk kez başarıyla uygulamış olmasıdır. Bu tarihi gelişme, zoonotik hastalıkların önlenmesinde bilimsel ilerlemenin en önemli kilometre taşlarından biri olarak kabul edilmektedir.
Ülkemiz; coğrafi konumu, iklim özellikleri, göç yolları üzerinde bulunması ve zengin hayvan popülasyonu nedeniyle birçok zoonotik infeksiyon açısından önemli bir risk bölgesinde yer almaktadır. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, Bruselloz, Tularemi, Kuduz, Leptospiroz ve Kist Hidatik gibi hastalıklar önemini korurken; riketsiyozlar, anaplazmoz, babesiyoz ve diğer kene kaynaklı infeksiyonlar başta olmak üzere birçok zoonotik hastalık, değişen ekolojik koşullar nedeniyle yeniden değerlendirilmesi gereken infeksiyonlar arasında yer almaktadır.
Zoonotik infeksiyonlarla mücadelede başarılı olabilmek için yalnızca klinik tanı ve tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi yeterli değildir. Güçlü epidemiyolojik sürveyans sistemlerinin oluşturulması, laboratuvar kapasitesinin artırılması, moleküler epidemiyolojik çalışmaların desteklenmesi, antimikrobiyal direnç ve vektör dinamiklerinin izlenmesi ile insan ve veteriner sağlığı alanındaki verilerin bütüncül olarak değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Bu yaklaşımın temelini Tek Sağlık kavramı oluşturmaktadır. Tek Sağlık; insan, hayvan ve çevre sağlığını birbirinden bağımsız değil, karşılıklı etkileşim içinde değerlendiren disiplinler arası bir yaklaşımdır. Günümüzde zoonotik infeksiyonların kontrolü, salgınlara hazırlık, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi ve yeni patojenlerin izlenmesi açısından “Tek Sağlık” yaklaşımı vazgeçilmez bir strateji hâline gelmiştir.
İnfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji camiası olarak; bilimsel araştırmaların desteklenmesi, güncel tanı ve tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesi, ulusal ve uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi ve genç meslektaşlarımızın bu alandaki bilimsel çalışmalarının teşvik edilmesi, zoonotik infeksiyonlarla mücadelede en önemli sorumluluklarımız arasında yer almaktadır.
6 Temmuz Dünya Zoonotik İnfeksiyonlar Günü vesilesiyle, zoonotik infeksiyonlar konusunda çalışan tüm meslektaşlarımızın ve paydaşlarımızın bu alandaki özverili çalışmalarını takdir ediyor; “Tek Sağlık” yaklaşımının güçlenmesine, disiplinler arası iş birliklerinin artmasına ve bilimsel üretimin daha da gelişmesine katkı sağlayacak yeni çalışmaların artmasını diliyoruz.
Zoonotik infeksiyonlarla mücadele, insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alan bilimsel ve disiplinler arası bir yaklaşımın güçlendirilmesiyle mümkün olacaktır.
KLİMİK Zoonotik İnfeksiyonlar Çalışma Grubu