{"id":3696,"date":"2021-01-25T19:00:09","date_gmt":"2021-01-25T16:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/?p=3696"},"modified":"2021-01-26T21:36:31","modified_gmt":"2021-01-26T18:36:31","slug":"asi-karsitligi-karmasik-soruna-kapsamli-oneriler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/asi-karsitligi-karmasik-soruna-kapsamli-oneriler\/","title":{"rendered":"A\u015f\u0131 Kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131: Karma\u015f\u0131k Soruna Kapsaml\u0131 \u00d6neriler"},"content":{"rendered":"<p><strong><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-100668 alignleft\" src=\"https:\/\/www.klimik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Gazeteciler.Platformu.jpg\" alt=\"\" width=\"120\" height=\"30\" \/>D\u00fcnyada 2 milyondan fazla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne ve 90 milyonu a\u015fk\u0131n insan\u0131n hasta olmas\u0131na sebep olan COVID-19 pandemisine kar\u015f\u0131 \u015fu ana kadar geli\u015ftirilen en etkin ara\u00e7 a\u015f\u0131.\u00a0 Ancak farkl\u0131 nedenler ileri s\u00fcrerek a\u015f\u0131ya kar\u015f\u0131 oldu\u011funu ifade edenlerin say\u0131s\u0131 da az\u0131msanmayacak kadar \u00e7ok.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk Klinik Mikrobiyoloji ve \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Koronavirus Bilim Kurulu \u00dcyesi infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 ve klinik mikrobiyoloji uzman\u0131 Prof. Dr. Alpay Azap D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne g\u00f6re 2019 y\u0131l\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131 tehdit eden 10 sa\u011fl\u0131k sorunundan birinin \u201ca\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131\u201d oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131. Azap\u2019a g\u00f6re de\u011fi\u015fen bilgi ekosistemi a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131na da olanak tan\u0131yor: \u201cSosyal medya ve di\u011fer ileti\u015fim mecralar\u0131n\u0131n yayg\u0131nl\u0131k kazanmas\u0131 a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131na daha geni\u015f kitlelere ula\u015farak iddialar\u0131n\u0131 dillendirme ve taraftar kitlesini geni\u015fletme \u015fans\u0131 vermektedir. Kapitalist \u00fcretim bi\u00e7iminin, d\u00fc\u015f\u00fcnen-sorgulayan-ara\u015ft\u0131ran \u2018insan\u2019 yerine, sorgulamayan-inanan \u201ct\u00fcketici\u201d yeti\u015ftiren e\u011fitim sisteminin insanlar\u0131 bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceden uzakla\u015ft\u0131rarak metafizik ve ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerin etkisine a\u00e7\u0131k b\u0131rakmas\u0131 a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n iddialar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir di\u011fer \u00f6nemli etkendir. A\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n komplo teorilerini dillendirmedeki ba\u015far\u0131s\u0131 da \u015f\u00fcphesiz a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkisini art\u0131rmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Azap a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yayanlar\u0131n iki y\u00f6ntemi bulundu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor ve \u015f\u00f6yle devam ediyor:<strong>\u00a0\u201c<\/strong>Birincisi; do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k olan bilgilerin b\u00fcy\u00fck bir iddia ile do\u011fruymu\u015f gibi savunulmas\u0131d\u0131r. Bilim insanlar\u0131 bunu \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcnce hemen ba\u015fka bir iddiay\u0131 dile getirirler. B\u00f6ylece kamuoyunu ve bilim insanlar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli me\u015fgul etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bunu yaparken bir \u00f6nceki iddialar\u0131n\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131ndan hi\u00e7 utan\u00e7 duymad\u0131klar\u0131 gibi o konunun \u00f6nemsiz oldu\u011fu, as\u0131l \u00f6nemli olan\u0131n yeni iddia oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde bir alg\u0131 yarat\u0131rlar\u2026 \u0130kinci taktik \u00e7ok daha ikna edici ve sinsidir. A\u00e7\u0131k\u00e7a yalan s\u00f6ylemek yerine bilimsel baz\u0131 ger\u00e7ekleri \u00e7arp\u0131tarak veya onlardan \u00e7\u0131kamayacak sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kartarak, bir anlamda bilimi kullanarak, yalan s\u00f6ylemektir. A\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131 asl\u0131nda bilimin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda olduklar\u0131ndan kendilerine ve iddialar\u0131na sahte bir bilimsellik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc vermeye \u00f6zen g\u00f6sterirler.\u201d<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6rnek vermek gerekirse, anne s\u00fct\u00fc bebe\u011fi infeksiyonlardan korudu\u011fu i\u00e7in iki ya\u015f\u0131n\u0131 bitirene kadar \u00e7ocuklara a\u015f\u0131 yapt\u0131rmak yerine anne s\u00fct\u00fc vermenin yeterli olaca\u011f\u0131n\u0131 iddia ederler. Anne s\u00fct\u00fcn\u00fcn infeksiyonlardan korudu\u011fu \u00e7ok do\u011frudur. Hekimler anne s\u00fct\u00fcn\u00fc bebe\u011fin ilk a\u015f\u0131s\u0131 olarak tan\u0131mlar. Ancak bu bilgi ne kadar do\u011fru ise buradan yola \u00e7\u0131karak dile getirilen \u201ctek ba\u015f\u0131na yeterlidir\u201d iddias\u0131 o kadar yanl\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p><strong>A\u015f\u0131 Kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Ticari Boyutlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>A\u015f\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131 kampanyalara de\u011finen ve ilk kampanyan\u0131n Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde 1900\u2019lerin ba\u015f\u0131nda \u00c7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 d\u00fczenlendi\u011fini hat\u0131rlatan Profes\u00f6r Azap, 1980\u2019li y\u0131llarda difteri-bo\u011fmaca-tetanoz a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n, 1990\u2019lar\u0131n sonunda k\u0131zam\u0131k-k\u0131zam\u0131k\u00e7\u0131k-kabakulak a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n hedef al\u0131narak a\u015f\u0131lanmaya kar\u015f\u0131 kamuoyu olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, son y\u0131llarda ise grip a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n hedefte oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yor. Azap Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde \u00e7e\u015fitli televizyon kanallar\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lan doktorlar\u0131n uzman\u0131 olmad\u0131klar\u0131 alanlarda insanlar\u0131 yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirerek a\u015f\u0131 \u00fcreten firmalara y\u00fckl\u00fc miktarda tazminat talebi i\u00e7eren davalar a\u00e7\u0131lmas\u0131na neden olduklar\u0131na dikkat \u00e7ekiyor ve s\u00f6z\u00fc a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n s\u0131k\u00e7a dile getirdi\u011fi otizm-a\u015f\u0131 ili\u015fkisine getiriyor:<\/p>\n<p>\u201c2000\u2019lerin ba\u015f\u0131nda \u0130ngiltere\u2019de bu sefer k\u0131zam\u0131k-k\u0131zam\u0131k\u00e7\u0131k-kabakulak a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131rsakta ge\u00e7irgenli\u011fi art\u0131rarak beyne zarar veren proteinlerin emilmesine ve b\u00f6ylece otizme neden oldu\u011funa dair uydurma yay\u0131n yapan ve daha sonra bu nedenle hekimlik diplomas\u0131 iptal edilen Andrew Wakefield isimli bir doktor, ABD\u2019de a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131 hareketlerin etkinliklerinde yer alarak a\u00e7\u0131k bir yalan\u0131 dillendirmeye devam etmekte, s\u00f6zleri \u00e7ok say\u0131da insan taraf\u0131ndan dinlenmektedir. Neden b\u00f6yle yapt\u0131klar\u0131na gelince; b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla maddi \u00e7\u0131kar sa\u011flama motivasyonu oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Elbette a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131 harekete inanan ve i\u00e7inde yer alan herkes de\u011fil ancak hareketin y\u00f6nlendiricilerinin \u00e7\u0131kar ama\u00e7l\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 k\u0131sa bir ara\u015ft\u0131rmayla ortaya konabilir. ABD\u2019de a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131 kampanyaya b\u00fcy\u00fck ba\u011f\u0131\u015fta bulunan bir \u015fahs\u0131n \u201cdo\u011fal\u201d \u00fcr\u00fcnler satan bir firman\u0131n sahibi oldu\u011funu ve y\u0131ll\u0131k kazanc\u0131n\u0131n milyar dolar seviyesinde oldu\u011funu s\u00f6ylersem veya uydurma yaz\u0131 yazan Andrew Wakefield\u2019in otistik \u00e7ocuklar\u0131n aileleri ve avukatlar\u0131yla para ili\u015fkisinin tespit edildi\u011fini s\u00f6ylersem san\u0131r\u0131m a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki motivasyon daha iyi anla\u015f\u0131labilir.\u201d<\/p>\n<p>Profes\u00f6r Doktor Alpay Azap COVID-19\u2019a kar\u015f\u0131genetik kod (mRNA) i\u00e7eren a\u015f\u0131lara dair teredd\u00fctlere de yan\u0131t verdi: \u201cBurada da \u00e7ok net olarak bu genetik kodun bizim genlerimize bir m\u00fcdahalesinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u00fccrede protein yap\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131ktan sonra dakikalar i\u00e7inde par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. \u0130\u015fin \u00f6z\u00fc t\u00fcm bu komplo teorileri ve yanl\u0131\u015f bilgiler, geni\u015f toplum kesimlerinin bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131ndan, bilimsel y\u00f6ntemin i\u015fleyi\u015finden habersiz olmas\u0131ndan ve bilim kar\u015f\u0131t\u0131 s\u00f6ylemlere gerekli yan\u0131tlar\u0131n her platformda verilememesinden kaynaklan\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/gazetecilerplatformu.com\/2021\/01\/25\/asi-karsitligi-karmasik-soruna-kapsamli-oneriler\/\"><strong>Yaz\u0131n\u0131n Ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 \u0130\u00e7in T\u0131klay\u0131n\u0131z<\/strong><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada 2 milyondan fazla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne ve 90 milyonu a\u015fk\u0131n insan\u0131n hasta olmas\u0131na sebep olan COVID-19 pandemisine kar\u015f\u0131 \u015fu ana kadar geli\u015ftirilen en etkin ara\u00e7 a\u015f\u0131.\u00a0 Ancak farkl\u0131 nedenler ileri s\u00fcrerek a\u015f\u0131ya kar\u015f\u0131 oldu\u011funu ifade edenlerin say\u0131s\u0131 da az\u0131msanmayacak kadar \u00e7ok.\u00a0 T\u00fcrk Klinik Mikrobiyoloji ve \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Koronavirus Bilim Kurulu \u00dcyesi infeksiyon hastal\u0131klar\u0131 ve klinik mikrobiyoloji uzman\u0131 Prof. Dr. Alpay Azap D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne g\u00f6re 2019 y\u0131l\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131 tehdit eden 10 sa\u011fl\u0131k sorunundan birinin \u201ca\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131\u201d oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131. Azap\u2019a g\u00f6re de\u011fi\u015fen bilgi ekosistemi a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0131zla yay\u0131lmas\u0131na da olanak tan\u0131yor: \u201cSosyal medya ve di\u011fer ileti\u015fim [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3697,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3696"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3696"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3696\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3704,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3696\/revisions\/3704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3696"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3696"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3696"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}