{"id":2492,"date":"2020-07-13T14:00:26","date_gmt":"2020-07-13T11:00:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/?p=2492"},"modified":"2020-07-15T15:00:45","modified_gmt":"2020-07-15T12:00:45","slug":"ttb-udek-normallesme-yolunda-daha-cok-veri-daha-cok-kanit-daha-cok-bilgi-gerekiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/ttb-udek-normallesme-yolunda-daha-cok-veri-daha-cok-kanit-daha-cok-bilgi-gerekiyor\/","title":{"rendered":"TTB-UDEK: Normalle\u015fme Yolunda Daha \u00c7ok Veri, Daha \u00c7ok Kan\u0131t, Daha \u00c7ok Bilgi Gerekiyor"},"content":{"rendered":"

Normalle\u015fme Yolunda Daha \u00c7ok Veri, Daha \u00c7ok Kan\u0131t, Daha \u00c7ok Bilgi Gerekiyor<\/strong><\/p>\n

Salg\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi ve k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde uluslararas\u0131 kurum ve kurulu\u015flar salg\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131nda tutulabilmesi ve normalle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerinin kesintiye u\u011framamas\u0131 i\u00e7in vakalar\u0131n zaman\u0131nda saptanarak gerekli izolasyon \u00f6nlemlerinin uygulanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulamaktad\u0131rlar. Bu d\u00f6nemde yeni olgular zaman\u0131nda saptanamamas\u0131 salg\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fck olu\u015fturacak, yeni infeksiyon odak ve bula\u015fma a\u011flar\u0131na yol a\u00e7acaklard\u0131r. Bu nedenle salg\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde t\u00fcm \u00fclkelerin test ve takip sistemlerini g\u00fc\u00e7lendirmeleri, buna ba\u011fl\u0131 olarak tedavi ve izolasyon \u00f6nlemlerini uygulamalar\u0131 temel ba\u015far\u0131 ko\u015fulu olarak kabul edilmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00fclkemizde yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz.<\/p>\n

1-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Pandeminin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu s\u00fcrecin etkin bir \u015fekilde y\u00f6netilebilmesi i\u00e7in TTB-UDEK \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda e\u015fg\u00fcd\u00fcm halinde \u00e7al\u0131\u015fmakta olan \u00fclkemizin bilimsel birikimini temsil eden uzmanl\u0131k derneklerinin katk\u0131lar\u0131ndan yararlan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

2-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Salg\u0131n y\u00f6netiminde g\u00fcncel yerel epidemiyolojik veriler kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

3-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Epidemiyolojik analizler ve seroprevalans \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla salg\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcn dinamikleri olan risk gruplar\u0131 ve bula\u015fma nedenleri h\u0131zla belirlenmeli ve yak\u0131ndan izlenmelidir.<\/p>\n

4-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Olgular\u0131n saptanmas\u0131nda SARS-CoV-2 RT-PCR testleri yeterince duyarl\u0131 de\u011fildir bu nedenle uygun tarama testi olarak kabul edilemezlerDuyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek antijen testi ve olgular\u0131 erken d\u00f6nemde saptayabilmek i\u00e7in uygun antikor testi hen\u00fcz yoktur. Bu nedenle erken tan\u0131 ve tarama i\u00e7in ak\u0131lc\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n geli\u015ftirilmesi ve salg\u0131n s\u00fcresince g\u00fcncellenmesi gereklidir.<\/p>\n

5-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00d6zellikle asemptomatikvesemptomatik ki\u015filerin belirlenmesini ve bula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi i\u00e7in izole edilmelerini sa\u011flayacak test ve di\u011fer \u00f6nlemlere ili\u015fkin stratejilerin belirlenmesi gerekmektedir.<\/p>\n

Test Uygulamalar\u0131 Nas\u0131l Olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n

SARS-CoV-2 infeksiyonlar\u0131nda viral RNA\u2019n\u0131n saptanmas\u0131 temel tan\u0131 arac\u0131 olma \u00f6zelli\u011fini korumaktad\u0131r. Ancak RNA\u2019y\u0131 saptamaya y\u00f6nelik testlerin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131, eri\u015filebilirli\u011fini ve performans\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in baz\u0131 ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n

1-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00d6rnek kalitesi ve ta\u015f\u0131ma ko\u015fullar\u0131 test performanslar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyicidir. Ayr\u0131ca t\u00fcm d\u00fcnyada temininde zaman zaman darl\u0131klar ya\u015fanan \u00f6zel \u00f6rnek alma \u00e7ubuklar\u0131 ve ta\u015f\u0131ma s\u0131v\u0131lar\u0131 gerektirmektedirler. Uygun olmayan \u00f6rnek alma \u00e7ubuklar\u0131 ile al\u0131nan \u00f6rneklerin testlerin sonu\u00e7 kalitesini ve duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkiledi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

2-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Yayg\u0131n olarak uygulanmakta olan s\u00fcr\u00fcnt\u00fc \u00f6rne\u011fi alma i\u015flemleri biyog\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan da her ortamda kolay uygulanabilir olmaktan uzakt\u0131r ve sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6rnek alma i\u015flemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 olmaktad\u0131r. Bu nedenle son zamanlarda kabul edilebilir oldu\u011fu belirtilen alternatif \u00f6rneklerin (burun, t\u00fck\u00fcr\u00fck gibi) performanslar\u0131n\u0131n s\u0131nanarak uygun bulunmas\u0131 halinde en az\u0131ndan belirli ortam ve ko\u015fullarda uygulamaya sokulmas\u0131 testlerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kalite sorununun a\u015f\u0131lmas\u0131nda kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde \u00fcretilmekte olan\u00a0 kitlerin farkl\u0131 klinik \u00f6rneklerdeki performans\u0131n\u0131n valide edilmesi gereklidir.<\/p>\n

3-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Virusun at\u0131l\u0131m\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n evresine g\u00f6re dalgalanmalar g\u00f6stermektedir. \u00d6zellikle semptomlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonraki ikinci haftadan ya da pn\u00f6moni geli\u015ftikten sonra virusun \u00dcSYE \u00f6rneklerinde saptanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayabilmektedir. Bu durumda ASYE \u00f6rne\u011fi almak da her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmayabilmektedir. Ge\u00e7 d\u00f6nemlerde virusun RNA\u2019s\u0131n\u0131n saptanabildi\u011fi d\u0131\u015fk\u0131 gibi \u00f6rneklerin \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in uygun test protokollerinin olu\u015fturulmas\u0131 ve farkl\u0131 kitlerle ge\u00e7erliliklerinin g\u00f6sterilmesi uygun olacakt\u0131r.<\/p>\n

4-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Toplumda antikor pozitiflik oranlar\u0131 hen\u00fcz \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan serolojik testlerin rutin olarak uygulamaya sokulmas\u0131 i\u00e7in erkendir. Salg\u0131n\u0131n yeni ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131 ve toplum ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in de \u00e7ok erken oldu\u011fundan \u015fu anda antikor testlerinin taramada kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n salg\u0131n y\u00f6netiminde faydas\u0131 beklenmez.\u00a0\u00a0 Ayr\u0131ca SARS-CoV-2 nin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 mevsimsel di\u011fer koronaviruslara benziyorsa, bu ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde yok olabilece\u011finden saptanmas\u0131n\u0131n uygulamaya yarar\u0131 tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, bu test sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n koruyucu ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k ve reinfeksiyonlara koruyuculuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcvenilirlik sorunlar\u0131 devam etti\u011finden \u00e7ok dikkatli bir \u015fekilde yorumlanmas\u0131 gerekmektedir. Pozitif antikor sonu\u00e7lar\u0131 i\u015fe d\u00f6nd\u00fcrme, i\u015fe alma, ki\u015fisel korunma \u00f6nlemlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da gev\u015fetilmesi ile ilgili kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde bir kan\u0131t olarak kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k belgeleri gibi uygulamalardan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

5-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00d6zg\u00fcll\u00fck ve duyarl\u0131l\u0131k oranlar\u0131n\u0131n %95\u2019in \u00fczerinde oldu\u011fu bildirilen EL\u0130SA\/ Kemil\u00fcminesans temelli antikor testleri kullan\u0131ma girmi\u015ftir. Ancak hafif veya asemptomatik olgulardaki duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 farkl\u0131 olabilir. Ayr\u0131ca pozitif ve negatif \u00f6ng\u00f6r\u00fc de\u011ferlerinin toplumdaki hastal\u0131k prevalans\u0131 ile de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterece\u011fi bilinmektedir. Bu nedenle bu testlerin seroprevalans taramalar\u0131nda kullan\u0131m de\u011feri i\u00e7in \u00f6ncelikle hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7irmi\u015f olan pop\u00fclasyondaki antikorlar\u0131n pozitiflik oranlar\u0131 ve dinamiklerinin bilinmesi yararl\u0131 olacakt\u0131r. Kendi toplumumuzda infekte oldu\u011funu, iyile\u015fti\u011fini bildi\u011fimiz gruplarda, ya\u015fa, cinsiyete ve di\u011fer demografik \u00f6zelliklere g\u00f6re antikor pozitiflik s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 (serumda \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir antikor d\u00fczeyinin olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131) verilerine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Antikor testlerinin toplum taramas\u0131ndaki yarar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in RNA testi ile kesin tan\u0131 alm\u0131\u015f hastalar\u0131n onamlar\u0131 al\u0131narak periyodik olarak (\u00f6rne\u011fin 1., 3., 6. aylarda) antikor izlemlerinin yap\u0131lmas\u0131 planlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

6-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Virusun evrimi t\u00fcm d\u00fcnyada yak\u0131ndan izlenmektedir. \u00dclkemizde de virusun evriminin g\u00fcncel ve sistematik bir \u015fekilde izlenmesi s\u00fcreci ba\u015flat\u0131lmal\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00fcncel olarak payla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

7-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Bu ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi test kapasitesinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve testlere eri\u015fimin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan altyap\u0131 ve insan kayna\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n giderilmesi i\u00e7in bir f\u0131rsat olarak de\u011ferlendirilmelidir.\u00a0 Bunun i\u00e7in test kapasitesini art\u0131rma ve insan kaynakl\u0131 olas\u0131 hatalar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in otomasyon i\u00e7in giri\u015fimlerde bulunulmal\u0131 ve uygun protokoller h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde validasyonu tamamlanarak kullan\u0131labilir hale getirilmelidir. Bunun \u00f6zellikle sonbahar aylar\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kabul g\u00f6ren ikinci dalga olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na haz\u0131rl\u0131k olarak da ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin gerekli oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

8-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Normalle\u015fme ile birlikte h\u0131zla sonu\u00e7 al\u0131nan test formatlar\u0131na gereksinim de artmaktad\u0131r. Solunum yolu semptomu olan ki\u015filerde SARS-CoV-2\u2019yi de i\u00e7eren sendromik tan\u0131y\u0131 sa\u011flayacak multipleks PCR sistemlerine eri\u015fim ve kullan\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

9-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0SARS-CoV-2 ara\u015ft\u0131rmas\u0131na y\u00f6nelik PCR testleri i\u00e7in yetkilendirilmi\u015f laboratuvar say\u0131s\u0131 artt\u0131r\u0131lmal\u0131, molek\u00fcler mikrobiyolojik test altyap\u0131s\u0131 ve insan g\u00fcc\u00fc bulunan t\u0131bbi mikrobiyoloji laboratuvarlar\u0131 yetkilendirilmeli ve denetlenmelidirler. SARS-Cov-2 tan\u0131s\u0131na y\u00f6nelik olarak yetkili t\u0131bbi laboratuvarlarda \u0130yi Laboratuvar Uygulamalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, kalite ve biyog\u00fcvenlik gereklerini yerine getiren ko\u015fullarda hizmet standard\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrk Klinik Mikrobiyoloji ve \u0130nfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n

Klinik Mikrobiyoloji Uzmanl\u0131k Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrk Mikrobiyoloji Cemiyeti<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrk Toraks Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Normalle\u015fme Yolunda Daha \u00c7ok Veri, Daha \u00c7ok Kan\u0131t, Daha \u00c7ok Bilgi Gerekiyor Salg\u0131n\u0131n h\u0131z\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi ve k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde uluslararas\u0131 kurum ve kurulu\u015flar salg\u0131n\u0131n kontrol alt\u0131nda tutulabilmesi ve normalle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerinin kesintiye u\u011framamas\u0131 i\u00e7in vakalar\u0131n zaman\u0131nda saptanarak gerekli izolasyon \u00f6nlemlerinin uygulanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulamaktad\u0131rlar. Bu d\u00f6nemde yeni olgular zaman\u0131nda saptanamamas\u0131 salg\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fck olu\u015fturacak, yeni infeksiyon odak ve bula\u015fma a\u011flar\u0131na yol a\u00e7acaklard\u0131r. Bu nedenle salg\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde t\u00fcm \u00fclkelerin test ve takip sistemlerini g\u00fc\u00e7lendirmeleri, buna ba\u011fl\u0131 olarak tedavi ve izolasyon \u00f6nlemlerini uygulamalar\u0131 temel ba\u015far\u0131 ko\u015fulu olarak kabul edilmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00fclkemizde yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz. 1-\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Pandeminin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu s\u00fcrecin etkin bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2493,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2492"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2492"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2495,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2492\/revisions\/2495"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}