{"id":2368,"date":"2020-06-21T14:57:21","date_gmt":"2020-06-21T11:57:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/?p=2368"},"modified":"2020-06-25T20:14:50","modified_gmt":"2020-06-25T17:14:50","slug":"sars-cov-2nin-bulasma-yollari-konut-ve-isyerlerinde-klimalarin-kullanimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/sars-cov-2nin-bulasma-yollari-konut-ve-isyerlerinde-klimalarin-kullanimi\/","title":{"rendered":"SARS-CoV-2\u2019nin Bula\u015fma Yollar\u0131, Konut ve \u0130\u015fyerlerinde Klimalar\u0131n Kullan\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"<p>21 Haziran 2020<\/p>\n<p><strong><span style=\"font-size: 18pt;\">D<\/span><\/strong>\u00fcnyay\u0131 sarsan SARS-CoV-2 pandemisinin alt\u0131nc\u0131 ay\u0131nda, g\u00fcncel bilgiler ve gereksinimler do\u011frultusunda, hemen her konuda ara de\u011ferlendirmelerin yap\u0131lmas\u0131 gereklidir. Bug\u00fcne kadar yay\u0131mlanm\u0131\u015f literat\u00fcr bilgilerini, kendi deneyimlerimiz \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6zden ge\u00e7irmemiz gereken ba\u015fl\u0131klardan biri virusun bula\u015fma yollar\u0131 ve bununla yak\u0131ndan ilgili olan infeksiyon kontrol\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 6 ayl\u0131k salg\u0131n s\u00fcrecinden elde edilen bilgiler, SARS-CoV-2\u2019nin insanlar aras\u0131nda temel olarak damlac\u0131k ve temas yoluyla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Hastanelerde, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na bula\u015fma konusunda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda\u00a0 damlac\u0131k ve temas\u0131n temel ge\u00e7i\u015f yolu oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130zlenebilirli\u011fi daha kolay bir topluluk olan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda infekte olanlar\u0131n yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131n infeksiyonu hastane d\u0131\u015f\u0131 ortamlardan ald\u0131\u011f\u0131, hastane ortam\u0131nda ise hastalar ve hasta olan meslekta\u015flar\u0131ndan yak\u0131n temasla edindi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Damlac\u0131k ile bula\u015fma, virusu ta\u015f\u0131yan ki\u015filerin konu\u015fma, \u00f6ks\u00fcrme ve hap\u015f\u0131rmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ortama sa\u00e7t\u0131klar\u0131 \u22655 mikron boyutunda damlac\u0131klar\u0131n ba\u015fka ki\u015filere ula\u015fmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir. Burada, damlac\u0131\u011f\u0131n ula\u015fma mesafesi 1-1.5 metre olarak kabul edilir. Temasla bula\u015fma ise, damlac\u0131klarla kirlenen y\u00fczeylere elle temas edenlerin, ellerini a\u011f\u0131z, burun ya da g\u00f6zlerine dokundurmas\u0131yla virusun bula\u015fmas\u0131d\u0131r. Laboratuvar ortam\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda SARS-CoV-2\u2019nin aerosol denilen, 5 mikrondan k\u00fc\u00e7\u00fck ve 8-10 metreye kadar ula\u015fabilen par\u00e7ac\u0131klarla bula\u015fabilece\u011fi iddia edilmesine kar\u015f\u0131n, ger\u00e7ek ya\u015famdaki do\u011fal ko\u015fullarda bu k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131klar\u0131n i\u00e7inde virusun bar\u0131nd\u0131\u011f\u0131na veya aerosolle bula\u015fmaya dair kesin veriler yoktur. Bu nedenlerle D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, hastanelerde infeksiyon kontrol\u00fcnde, aerosolle bula\u015fma riskine y\u00f6nelik koruyucu \u00f6nlemlerin, hastalara aerosol olu\u015fturan i\u015flemler (ent\u00fcbasyon, ekst\u00fcbasyon, resusitasyon, vb.) uygulan\u0131rken al\u0131nmas\u0131n\u0131, di\u011fer durumlarda ise damlac\u0131k ve temas izolasyon \u00f6nlemlerine uyulmas\u0131n\u0131 \u00f6nermektedir.<\/p>\n<p>SARS-CoV-2, hastalar\u0131n sa\u00e7t\u0131\u011f\u0131 damlac\u0131klarla bula\u015fabildi\u011fi i\u00e7in, kapal\u0131 bir ortamda \u0131s\u0131tma veya so\u011futma ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lan klimalar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 hava ak\u0131m\u0131n\u0131n, bu damlac\u0131klar\u0131 daha uzaklara ta\u015f\u0131yarak, o alandaki ki\u015filere infeksiyonu bula\u015ft\u0131rma riski bulunmaktad\u0131r. Bu risk, ortamdaki ki\u015fi say\u0131s\u0131na, ki\u015filerin bir arada ya\u015fay\u0131p ya\u015famad\u0131\u011f\u0131na, kliman\u0131n merkezi veya salon tipi\/split olup olmamas\u0131na, iklimlendirme s\u0131ras\u0131nda i\u00e7erideki havan\u0131n resirk\u00fcle edilip edilmemesine ve y\u00fczde y\u00fcz taze haval\u0131 iklimlendirme sa\u011flan\u0131p sa\u011flanmamas\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. Ancak s\u0131cak ve nemli g\u00fcnlerin yo\u011fun bir \u015fekilde ya\u015fanaca\u011f\u0131 yaz mevsiminde klimalar\u0131n kullan\u0131m\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olabilece\u011finden, a\u015fa\u011f\u0131da, farkl\u0131 ko\u015fullarda, bilimsel bilgiler, geli\u015fmeler ve deneyimler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bu riski en aza indirebilecek \u00f6neriler sunulmu\u015ftur:<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>1.<\/strong><\/span> Riskin en az olmas\u0131 i\u00e7in imkan varsa her t\u00fcr ortam i\u00e7in ilk tercih do\u011fal havaland\u0131rma olmal\u0131; pencere ve kap\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131larak ortam\u0131n havaland\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>2.<\/strong><\/span> Do\u011fal havaland\u0131rma olana\u011f\u0131 olmayan ve merkezi klimalarla havaland\u0131r\u0131lan yerlerde, t\u00fcm sistemin ve filtrelerin d\u00fczenli bak\u0131m\u0131, i\u00e7erideki havan\u0131n resirk\u00fcle edilmemesi ve y\u00fczde y\u00fcz temiz havayla havaland\u0131rma\/iklimlendirme yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>3.<\/strong><\/span> Salon tipi\/split klimalar ve vantilat\u00f6rler, ayn\u0131 ki\u015filerin s\u00fcrekli bir arada oldu\u011fu konutlarda veya k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fyerlerinde kullan\u0131labilir. Ancak bu ortamlarda da aral\u0131kl\u0131 olarak pencere ve kap\u0131lar a\u00e7\u0131larak havaland\u0131rma sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>4.<\/strong> <\/span>Salon tipi\/split klimalar ve vantilat\u00f6rler, farkl\u0131 ki\u015filerin bir araya geldi\u011fi restoranlar, kafeler ve i\u015fyerlerinin, hastanelerin, okullar\u0131n ortak kullan\u0131lan alanlar\u0131 gibi ortamlarda m\u00fcmk\u00fcnse kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu ortamlarda bu t\u00fcr sistemler kullan\u0131lmak zorunda kal\u0131n\u0131rsa ortamda bulunan ki\u015filerin hepsinin a\u011f\u0131z ve burunu kapatacak \u015fekilde maske kullanmas\u0131, ki\u015fi say\u0131s\u0131n\u0131n az tutulmas\u0131 ve ak\u0131m\u0131n do\u011frudan insanlar\u0131n \u00fczerine gelmesini engelleyecek \u015fekilde ayarlanmas\u0131 riski bir miktar azaltabilir.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>5.<\/strong><\/span> Ayn\u0131 evde ya\u015fayan ki\u015filerin bulundu\u011fu \u00f6zel ara\u00e7larda arac\u0131n klimas\u0131 kullan\u0131labilir, ama kliman\u0131n, i\u00e7erideki havan\u0131n resirk\u00fcle edildi\u011fi durumda de\u011fil, d\u0131\u015far\u0131dan hava alma durumunda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilir.<\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>6<\/strong>.<\/span> Merkezi havaland\u0131rma ve iklimlendirme yap\u0131lan toplu ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131nda, sistemin ve filtrelerin d\u00fczenli bak\u0131m\u0131, m\u00fcmk\u00fcnse i\u00e7erideki havan\u0131n resirk\u00fcle edilmemesi ve y\u00fczde y\u00fcz temiz havayla havaland\u0131rma\/iklimlendirme yap\u0131lmas\u0131 ve yolcular\u0131n a\u011f\u0131z ve burunu kapatacak \u015fekilde maske kullanmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcm ortamlarda infeksiyon riskini azaltmak i\u00e7in yak\u0131n temastan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131, mesafe, el hijyeni ve s\u0131k dokunulan y\u00fczeylerin d\u00fczenli temizli\u011fi gibi temel koruyucu \u00f6nlemlere de her zaman uymaya devam edilmelidir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-86126 alignleft\" src=\"https:\/\/www.klimik.org.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/KLI\u0307MI\u0307K.logo_-1-629x72.jpg\" alt=\"\" width=\"332\" height=\"38\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>21 Haziran 2020 D\u00fcnyay\u0131 sarsan SARS-CoV-2 pandemisinin alt\u0131nc\u0131 ay\u0131nda, g\u00fcncel bilgiler ve gereksinimler do\u011frultusunda, hemen her konuda ara de\u011ferlendirmelerin yap\u0131lmas\u0131 gereklidir. Bug\u00fcne kadar yay\u0131mlanm\u0131\u015f literat\u00fcr bilgilerini, kendi deneyimlerimiz \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6zden ge\u00e7irmemiz gereken ba\u015fl\u0131klardan biri virusun bula\u015fma yollar\u0131 ve bununla yak\u0131ndan ilgili olan infeksiyon kontrol\u00fcd\u00fcr. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 6 ayl\u0131k salg\u0131n s\u00fcrecinden elde edilen bilgiler, SARS-CoV-2\u2019nin insanlar aras\u0131nda temel olarak damlac\u0131k ve temas yoluyla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Hastanelerde, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na bula\u015fma konusunda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda\u00a0 damlac\u0131k ve temas\u0131n temel ge\u00e7i\u015f yolu oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130zlenebilirli\u011fi daha kolay bir topluluk olan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda infekte olanlar\u0131n yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131n infeksiyonu hastane d\u0131\u015f\u0131 ortamlardan ald\u0131\u011f\u0131, hastane ortam\u0131nda ise hastalar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2380,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2368"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2368"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2404,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2368\/revisions\/2404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.klimik.org.tr\/koronavirus\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}